Flet prosty gra dźwięki przez zakrywanie otworów: jeden na kciuk z tyłu i siedem z przodu. Zakryj wszystkie, żeby zagrać niskie C, potem unoś palce od dołu, żeby wspinać się po gamie.
Jak działają dźwięki fletu prostego
Flet prosty to rurka z gwizdkiem u góry. Gdy zakryjesz wszystkie otwory, powietrze pokonuje całą długość rurki i daje najniższy dźwięk. Każdy uniesiony palec wypuszcza powietrze wcześniej, więc dźwięk idzie w górę.
Lewa ręka jest na górze: kciuk na otworze z tyłu, potem trzy pierwsze palce na otworach 1, 2 i 3. Prawa ręka zakrywa pod nią otwory od 4 do 7.
- Otwór 0 to otwór na kciuk, z tyłu.
- Otwory 1, 2 i 3 to lewa ręka: palec wskazujący, środkowy i serdeczny.
- Otwory 4, 5, 6 i 7 to prawa ręka, z małym palcem na dole.
- W większości fletów otwory 6 i 7 są podwójne, więc można zakryć połowę jednego, żeby zagrać dźwięk z krzyżykiem.
Tabela chwytów na flet prosty: pierwsze dźwięki
To gama od niskiego C do D nad kolejnym C, z palcowaniem barokowym, którego używa większość szkolnych fletów. Pełne kółko w tabeli oznacza zakryty otwór.
- Niskie C: kciuk, 1 2 3, 4 5 6 7 (wszystkie otwory)
- D: kciuk, 1 2 3, 4 5 6
- E: kciuk, 1 2 3, 4 5
- F: kciuk, 1 2 3, 4, 6 7
- G: kciuk, 1 2 3
- A: kciuk, 1 2
- B: kciuk, 1
- C: kciuk, 2
- D: tylko 2, bez kciuka
Pierwsze trzy dźwięki fletu prostego: B, A i G
Prawie każda szkoła gry na flecie prostym zaczyna od B (po polsku H), A i G, bo gra się je tylko lewą ręką. Możesz się ich nauczyć, zanim prawa ręka w ogóle zacznie coś robić.
B to kciuk i otwór 1. Dodaj otwór 2, żeby zagrać A, potem otwór 3, żeby zagrać G.
- „Hot Cross Buns”: B A G, B A G, potem G G G G, A A A A i jeszcze raz B A G.
- „Mary Had a Little Lamb”: B A G A B B B, A A A, B B B.
- „Merrily We Roll Along” używa tych samych trzech dźwięków w tej samej kolejności co „Mary”.
Krzyżyki i bemole na flecie prostym
Dwa z nich pojawiają się w pierwszych piosenkach, które gra większość klas: F♯ w melodiach w G-dur i B♭ w melodiach w F-dur.
- F♯ / G♭: kciuk, 1 2 3, 5 6 (otwór 4 otwarty)
- B♭ / A♯: kciuk, 1, 3 4 (otwór 2 otwarty)
- Niskie C♯ i D♯: zakryj połowę podwójnych otworów na dole, 7 dla C♯ i 6 dla D♯.
Krzyżyk jednego dźwięku i bemol dźwięku powyżej to ten sam dźwięk, więc mają to samo palcowanie.
Wysokie dźwięki fletu prostego
Powyżej drugiego D kciuk robi coś nowego: przysłania do połowy swój otwór. Zegnij kciuk tak, żeby o otwór opierał się tylko brzeg paznokcia i został wąski odstęp. To się nazywa uchylanie kciuka.
Przy uchylonym kciuku te same ułożenia palców co w niskiej oktawie grają ponownie, tyle że oktawę wyżej.
- Wysokie E: uchylony kciuk, 1 2 3, 4 5
- Wysokie F: uchylony kciuk, 1 2 3, 4, 6
- Wysokie G: uchylony kciuk, 1 2 3
Palcowanie barokowe czy niemieckie?
Flety proste mają dwa systemy. Palcowanie barokowe (zwane też angielskim) jest w tabeli wyżej i używa go większość nauczycieli. Palcowanie niemieckie ułatwia F (kciuk i 1 2 3 4), ale utrudnia F♯ i kilka wysokich dźwięków.
Żeby je odróżnić, spójrz na otwory 4 i 5. We flecie niemieckim otwór 5 jest mniejszy niż otwór 4. We flecie barokowym małym otworem jest 4.
Posłuchaj dźwięków fletu prostego w HitJam
HitJam nie ma jeszcze fletu prostego. Najbliższy jest flet poprzeczny: oba to flety, w których dźwięk powstaje przez dmuchanie na krawędź, i oba grają z tego samego środka klawiatury.
Flet prosty sopranowy brzmi oktawę wyżej, niż jest zapisany. Na flecie w podstawowej oktawie rząd Q gra dźwięki na tej rzeczywistej wysokości:
- Q: niskie C
- W: D
- E: E
- R: F
- T: G
- Y: A
- U: B
- I: C
- O: D
Dolny rząd, od Z do M, gra te same dźwięki oktawę niżej, tak jak wyglądają na nutach. Klawisz 5 to F♯, a klawisz 7 to B♭.
Często zadawane pytania
- Ile dźwięków można zagrać na flecie prostym?
- Około dwóch oktaw na flecie sopranowym, od niskiego C do D dwie oktawy wyżej. Wprawni muzycy z uchylonym kciukiem sięgają jeszcze kilku dźwięków wyżej.
- Jakich dźwięków na flecie prostym uczyć się najpierw?
- B, A i G. Gra się je tylko lewą ręką i wystarczą do „Hot Cross Buns” i „Mary Had a Little Lamb”.
- Dlaczego mój flet piszczy?
- Zwykle dlatego, że któryś otwór nie jest do końca zakryty albo dmuchasz za mocno. Używaj miękkich opuszków palców i dmuchaj delikatnie, jakbyś mówił „du”.
- Czy flet prosty to to samo co flet poprzeczny?
- To kuzyni. Oba wydają dźwięk z powietrza rozdzielanego na krawędzi, ale flet prosty ma wbudowany ustnik z gwizdkiem, a grający na flecie poprzecznym kształtuje strumień powietrza ustami nad otworem.
- Czy flet prosty brzmi wyżej, niż jest zapisany?
- Flet sopranowy, używany w szkołach, brzmi oktawę wyżej, niż wskazują jego nuty. Flet altowy jest w stroju F, więc te same palcowania dają na nim inne nazwy dźwięków.