Czym jest instrument wirtualny?

Każdy instrument robi dwie rzeczy: przyjmuje to, co grasz, i zamienia to w dźwięk. Instrument wirtualny zostawia pierwszą część, a drugą oddaje oprogramowaniu. Klawisze lub pady to wejście, a dźwięk jest obliczany i wysyłany do głośników albo słuchawek.

Dzielą się na dwie rodziny, a ta różnica tłumaczy większość tego, co usłyszysz.

1. Próbkowane. Ktoś nagrał prawdziwy instrument nuta po nucie, czasem z kilkoma siłami uderzenia. Naciskasz klawisz i odtwarza się nagranie. Próbkowany fortepian brzmi jak fortepian, bo nim jest.
2. Syntezowane. Nic nie nagrano. Dźwięk powstaje z przepisu: kształtów fal, filtrów i obwiedni. Tak działają syntezatory, elektroniczne automaty perkusyjne jak 808 i większość „padów” na klawiaturze.

Wtyczka to instrument wirtualny zapakowany tak, by działał w programie muzycznym: DAW, takim jak Logic, Ableton czy FL Studio. Spotkasz formaty VST, AU i AAX. Instrument jest ten sam, a wtyczka to tylko opakowanie, w którym do ciebie trafia.

Drugim opakowaniem jest strona internetowa. Instrumenty online działają w przeglądarce i nie potrzebują DAW, instalacji ani konta. Nie użyjesz ich też w swoim DAW, więc służą do czego innego: wtyczka do produkcji, instrument online do grania od razu.

Syntezatory i automaty perkusyjne zawsze brały dźwięk z układów elektronicznych, a nie ze strun czy naciągów, więc przeniesienie ich do oprogramowania zmieniło mniej niż w przypadku pianina. Ten sam przepis z oscylatorów, filtrów i obwiedni, który mieścił się w pudełku z lat 80., dziś mieszka w kodzie, a wirtualne 808 jest zbudowane tak samo jak prawdziwe.

Dlatego elektroniczna strona instrumentów wirtualnych wydaje się tak kompletna: syntezatorowy pad, bas czy automat perkusyjny w przeglądarce nie są kopią czegoś akustycznego. To ta sama rzecz, tylko działająca w nowym miejscu.

Mniej, niż myślisz.

• Komputer, telefon albo tablet z przeglądarką. Instrument działa na twoim urządzeniu, nic nie jest wysyłane.
• Czegoś, na czym zagrasz. Wystarczy klawiatura komputera: klawisze z literami zamieniają się w dwie oktawy pianina. Klawiatura MIDI jest lepsza, bo przekazuje, jak mocno uderzasz w każdy klawisz.
• Słuchawek albo głośników. Wbudowany głośnik laptopa czy telefonu wystarczy, ale w prawdziwej nucie pianina jest dużo basu.

Bez DAW, bez wtyczki, bez rejestracji. Jeśli masz klawiaturę MIDI, podłącz ją kablem USB i raz zezwól, gdy przeglądarka o to zapyta.

Próbkowane tak, w pewnych granicach. Dobrze nagrane pianino z kilkoma siłami uderzenia na klawisz brzmi jak pianino, z którego pochodzi. Nie odda jednak każdego niuansu prawdziwego instrumentu: rezonansu pozostałych strun czy zmiany dźwięku, gdy w trakcie nuty mocniej dociśniesz klawisz.

Syntezowane brzmią jak one same i o to chodzi. Nikt nie chce, żeby 808 brzmiało jak prawdziwy bęben. Od czterdziestu lat jest dźwiękiem hip-hopu, bo brzmi jak 808.

Drugie uczciwe zastrzeżenie to opóźnienie. Przerwa między naciśnięciem klawisza a dźwiękiem to w przeglądarce w najlepszym razie kilka milisekund, a rośnie przy wolnym komputerze lub słuchawkach Bluetooth. Słuchawki przewodowe trzymają je w ryzach.

HitJam to zestaw darmowych instrumentów online, które działają w tej przeglądarce. Każdy ma własną stronę:

• Fortepian: prawdziwy fortepian koncertowy, nagrany nuta po nucie na wszystkich 88 klawiszach.
• Wurlitzer: prawdziwe pianino elektryczne Wurlitzer, nagrane nuta po nucie, z charakterystycznym zadziorem klasycznego soulu.
• Organy kościelne: prawdziwe organy piszczałkowe, nagrane piszczałka po piszczałce; przytrzymaj akord, a będzie brzmiał, jak długo chcesz.
• Organy Hammond i organy combo: organy z suwakami rejestrów, znane z rocka i gospel, oraz brzęczące garażowe organy z lat 60., jedne i drugie syntezowane.
• Pianino elektryczne, Slow Pad, Gameboy, Bali Cave, Prayers: dźwięki syntezowane, zbudowane z przepisów.
• Growler, Tech My Bass, Bass Punch: syntezowane basy.
• Perkusja standardowa: prawdziwy rockowy zestaw perkusyjny, nagrany element po elemencie i narysowany jako zestaw, w który możesz uderzać.
• Automat perkusyjny: szesnaście prawdziwych nagrań TR-808 na padach w stylu MPC.
• Konga i bongosy: prawdziwe bębny ręczne z otwartymi tonami i slapami, a do tego shaker, guiro, claves i agogo.
• Trąbka: prawdziwa trąbka z vibrato, każda nuta nastrojona, a przy mocnych uderzeniach ostrzejsze, bardziej blaszane brzmienie.
• Puzon i tuba: prawdziwy puzon tenorowy i prawdziwa tuba, niskie tony sekcji dętej blaszanej.
• Pełne smyczki, smyczki pizzicato, smyczki spiccato: prawdziwa orkiestrowa sekcja smyczkowa, dźwięki trzymane, szarpane i odbijane.
• Flet, klarnet, obój i fagot: orkiestrowe instrumenty dęte drewniane, prawdziwe nagrania z każdą nutą nastrojoną.
• Saksofon: prawdziwy saksofon altowy, grany głośno z vibrato, do jazzowych fraz i solówek.
• Kontrabas: prawdziwy kontrabas, grany pizzicato, do jazzowego walking bassu.

Wszystkie współpracują z klawiaturą MIDI lub kontrolerem z padami i wszystkie działają z klawiszami z literami.

Mnóstwo instrumentów wirtualnych można pobrać za darmo jako wtyczki, a te dobre są naprawdę dobre. Haczyk to konfiguracja: potrzebny jest DAW, instalacja, czasem konto i komputer, który to wszystko uciągnie.

Instrumenty w przeglądarce oddają trochę głębi kształtowania dźwięku w zamian za zerową konfigurację. HitJam jest darmowy, bez limitu czasu i bez wersji premium. Użyte nagrania mają otwarte licencje, a każde z nich jest wymienione na stronie z licencjami.