Ile klawiszy ma pianino?

Osiemdziesiąt osiem, w każdym pełnowymiarowym pianinie akustycznym lub cyfrowym. Pianino czy fortepian, to bez różnicy. Fortepian koncertowy i sfatygowane szkolne pianino mają te same 88 klawiszy, w tej samej kolejności, od tej samej nuty.

Mniejsze klawiatury to inna sprawa. Kontroler z 61 lub 49 klawiszami to skrócona wersja tego samego układu, a nie inny instrument. Po prostu kończy się wcześniej z obu stron.

Pięćdziesiąt dwa białe i trzydzieści sześć czarnych. Białe klawisze to nuty od A do G, powtarzane w kółko. Czarne to krzyżyki i bemole między nimi.

Czarne klawisze tworzą powtarzający się wzór: dwa, potem trzy, potem dwa, potem trzy. To najprzydatniejsza rzecz na klawiaturze. Dzięki niej wiesz, gdzie jesteś, bez liczenia od końca. Biały klawisz tuż na lewo od każdej grupy dwóch czarnych to C.

Siedem pełnych oktaw plus trzy dodatkowe nuty, zwykle zapisywane jako siedem i ćwierć. Klawiatura zaczyna się na A0, wspina się przez siedem kompletnych oktaw, a potem dodaje A#, B (po polsku H) i na końcu C8 na szczycie.

W dźwięku to od 27,5 Hz na dole do około 4186 Hz na górze: od dudnienia, które czujesz tak samo, jak słyszysz, aż po jasny brzęk na granicy tego, co jeszcze brzmi jak wysokość dźwięku.

Na tym zatrzymali się producenci pianin pod koniec XIX wieku. Pierwsze pianina miały około 61 klawiszy. W XVIII i XIX wieku wytwórcy dokładali kolejne nuty, bo kompozytorzy pisali poza zakres klawiatury. Steinway ustalił 88 w latach 80. XIX wieku i reszta poszła za nim.

Skończyło się na tym, bo dodatkowe nuty przestają być przydatne. Poniżej A0 struny są tak luźne, że ucho z trudem słyszy wysokość dźwięku, brzmi to jak warczenie. Powyżej C8 nuty są tak krótkie i cienkie, że bliżej im do gwizdu niż do tonu.

Kilka. Bösendorfer Imperial ma dziewięć dodatkowych klawiszy w basie, razem 97, i są one czarne, żeby pianista nie stracił orientacji. Australijska firma Stuart & Sons zbudowała pianina ze 102, a nawet 108 klawiszami. Są rzadkie, drogie i prawie nigdy niepotrzebne.

Na początek mniej, niż myślisz.

• Większość muzyki pop, rockowej i autorskiej mieści się w około czterech oktawach pośrodku: mniej więcej tyle, ile daje 49 klawiszy.
• Klawiatura z 61 klawiszami pokrywa prawie wszystko, co początkujący gra przez rok lub dłużej, i mieści się na biurku.
• Pełne 88 klawiszy przydaje się przy utworach klasycznych, które sięgają obu krańców, i przy klawiszach obciążonych, które tanie krótkie klawiatury pomijają.

Jeśli wybierasz: 61 klawiszy, żeby sprawdzić, czy to lubisz, 88 obciążonych, gdy już wiesz, że tak.

Fortepian w HitJam ma pełne 88 klawiszy, od A0 do C8, nagrane nuta po nucie z prawdziwego instrumentu. Zagrasz na nim w tej przeglądarce, bez pobierania i bez konta.

Litery na klawiaturze komputera obejmują naraz dwie oktawy. Strzałki w lewo i w prawo przesuwają to okno w górę i w dół po pełnych 88, więc dosięgniesz każdej nuty. Podłącz klawiaturę MIDI, a jej klawisze trafią prosto na pianino.