Vurmalı çalgılar (perküsyon): türleri, listesi ve çalabileceklerin

Bir şey ona vurunca, onu sallayınca ya da sürtünce ses çıkaran her enstrüman. Davula inen baget, shaker’da çıngırdayan fasulyeler, oluklu bir kabağın üstünde gezdirilen çubuk: hepsi perküsyon.

Bu da onu müziğin en büyük ve en çeşitli ailesi yapar. Bir çift tahta çubuktan, timpani, gong ve çanlı tam bir orkestra bölümüne kadar uzanır.

Perküsyon iki türe ayrılır, aradaki fark da bir melodi çalıp çalamamasıdır.

• Perdesiz: geri söyleyebileceğin tek bir nota olmayan bir ses patlaması. Trampet, zil, shaker, clave. Bunlar ritmi taşır.
• Perdeli: her çubuk, çan ya da davul bir notaya akortludur, böylece sıra sıra dizilmiş hâlleri melodi ve akor çalar. Ksilofon, marimba, glockenspiel, timpani.

Perküsyonun çoğu altı gruptan birine girer:

• Davullar: trampet, bas davul, tom-tomlar, konga, bongo, timpani, djembe, cajón.
• Zil ve gonglar: crash, ride ve hi-hat zilleri, tam-tam ve gong.
• Shaker ve sürtmeliler: marakas, yumurta shaker, tef, güiro, çamaşır tahtası.
• Tahta ve metal: clave, tahta blok, inek çanı, üçgen, agogo çanı.
• Çubuklu vurmalılar: ksilofon, marimba, glockenspiel ve vibrafon; hepsi bagetle vurulan çubuklardan oluşur.
• Elektronik: kaydedilmiş ya da sentezlenmiş vuruşları çalan davul makineleri ve sample padleri.

Celesta ise bir istisna. Küçük bir piyanoya benzer ama çekiçleri metal plakalara vurur, bu yüzden orkestralar onu perküsyon bölümüne koyar.

Dünya dans müziğinin büyük kısmı Küba, Brezilya ve Batı Afrika’nın perküsyonuyla yürür. Bir salsa ya da samba grubunda perküsyoncular diğer tüm çalgıcılardan daha kalabalık olabilir.

• Konga: ellerle çalınan uzun, fıçı biçimli davullar; tiz quinto’dan pes tumba’ya kadar çeşitli boylarda.
• Bongo: biri tiz biri pes, birbirine bağlı küçük bir davul çifti; dizlerin arasında tutulur.
• Güiro: çubukla sürtülen oluklu bir kabak.
• Clave: birbirine vurulan iki sert ağaç çubuk. Kalıbı çoğu zaman tüm grubu tempoda tutar.
• Agogo: her biri farklı perdede, birbirine bağlı iki ya da daha fazla çan.

HitJam’in Konga ve Bongo sayfasında bunların hepsi gerçek kayıtlar olarak var: açık tonlar, bastırılmış tonlar ve slap vuruşlar.

Davul makinesi davul seslerini set yerine bir kutudan çalar. En ünlüsü 1980 yapımı Roland TR-808: gümbürdeyen kick’i ve keskin clap’i hip-hop’un sesi oldu.

Günümüzün prodüktörleri bu sesleri çoğunlukla her davul için bir pad olacak şekilde padlerde çalar. HitJam’in Davul Makinesi de böyle çalışır: dörde dört bir ızgarada on altı gerçek 808 kaydı.

Standart Davul Seti’ni aç ve sürekli 1, 2, 3, 4 diye say. Sonra her seferinde bir katman ekle:

1. Her sayıda A’ya bas. Bu kapalı hi-hat, tempoyu tutuyor.
2. 1 ve 3. sayılarda Z’yi ekle. Bu kick davul.
3. 2 ve 4. sayılarda X’i ekle. Bu trampet.
4. Sıkıcı gelene kadar sürdür, sonra biraz hızlandır.

1 ve 3’te kick, 2 ve 4’te trampet olan bu kalıp, bildiğin rock ve pop şarkılarının çoğunun altında yatar.

Bunların her biri gerçek bir kayıttır ve hepsi bilgisayar tuşlarından ya da bir MIDI pad kontrolcüden çalınır:

• Standart Davul Seti: parça parça kaydedilmiş bir rock seti, vurabileceğin bir set olarak çizilmiş.
• Davul Makinesi: MPC tarzı padlerde on altı TR-808 sesi.
• Konga ve Bongo: shaker, güiro, clave ve agogo ile el davulları.
• Ksilofon, Marimba ve Glockenspiel: çubuk çubuk kaydedilmiş perdeli perküsyon, her çubukta nota adı yazılı.

Ritim yerine bir melodi mi çalmak istiyorsun? Glockenspiel ve Marimba sayfaları dört kolay şarkıyı, Hot Cross Buns, Mary Had a Little Lamb, Twinkle Twinkle ve Neşeye Övgü’yü, notalarıyla ve basılacak tuşlarla yazıyor.